De goede community builder – Deel 3

Blogreeks voor actieve bewoners en professionals in het sociaal domein over community building in een ouder wordende samenleving

Kees Penninx | ActivAge

Dit is blogpost nummer drie in de reeks ‘De goede community builder’. Een reeks over gemeenschapsvorming in een ouder wordende samenleving. In de vorige aflevering hebben we gezien hoe de drie V’s van community building de essentie vormen: Vertrouwen, Versterken en Verbinden. Deze drie V’s vormen de kern van het bouwen aan sociale gemeenschappen waarin ouderen zich opgenomen en gewaardeerd voelen en waarin leefplezier tot op hoge leeftijd mogelijk is. Waarom is dat juist in deze tijd zo belangrijk? Je leest het in deze aflevering, nummer drie in de reeks, aan de hand van twee verhalen. Eerst het verhaal van familie de Geus, daarna dat van Hendrik Groen…

 

De goede community builder – Deel 3

 

Familie de Geus en Hendrik Groen

 

Familie de Geus

Je herinnert je misschien de Familie de Geus uit Waddinxveen? Begin 2018 schreef Charlotte Huisman hun verhaal op in de Volkskrant. Hans en Agathe de Geus zijn beide dik in de 70. Ze hebben een dementerende buurvrouw. Ruim 47 jaar wonen ze al naast elkaar. Ze hebben altijd lief en leed gedeeld. Maar de mantelzorg voor deze 81-jarige dame groeit Hans en Agathe nu boven het hoofd. Sinds de man van de buurvrouw is overleden, zo’n twaalf jaar geleden, zorgt het echtpaar de Geus steeds intensiever voor mevrouw. Het water staat hen aan de lippen. Meerdere keren per dag staat buurvrouw voor de deur; bijna iedere avond schuift ze aan voor het avondeten. “Geleidelijk is ze een steeds groter beroep op ons gaan doen” zegt Hans. Agathe beaamt: “Soms dacht ik: o nee, gaat daar nu al weer de bel?” Hans en Agathe hebben geen eigen leven meer; ze komen nergens meer aan toe.

 

De situatie is zo uit de hand gelopen dat dochter Sonja (40) het niet langer kan aanzien. “Mijn ouders gaan hieraan kapot” zegt Sonja. Ook de huisarts maakt zich grote zorgen over Hans en Agathe. Ze zijn uitgeput. Hij vindt dat de maatschappij deze zware zorg niet op de buren kan afwentelen. “Maar ja, wat kan ik doen als eenvoudige dokter?”

Nou, eigenlijk best veel.

 

Ik vind het mooi dat Familie de Geus met hun verhaal naar buiten komt. Want het taboe is groot. Er is veel schaamte: “Ik kan het niet meer aan” is een zin die de oudere generaties niet graag uitspreken. Je hangt de vuile was niet graag buiten. Vaak is er ook boosheid: je hebt het gevoel dat iedereen zijn handen van je af trekt. Niemand grijpt in. Je voelt je in de steek gelaten. In dit soort situaties is er behoefte aan community building. Gelukkig voor familie de Geus had de huisarts hier oog voor. Hij signaleerde het probleem en verwees door naar de welzijnsorganisatie. In sommige gemeenten noemen ze dat ‘Welzijn op recept.’ Ik weet niet of dat de meest aansprekende titel is – het doet me toch weer een beetje aan een diagnose denken – maar het werkte wel. Een sociaal professional ging het gesprek aan met de drie V’s in het achterhoofd. Uit haar netwerk werd een vrijwilliger gevonden, een buurtbewoonster die af en toe inspringt. Nu kunnen Hans en Agaath weer wat vaker iets voor zichzelf gaan doen. Ze hebben weer iemand bij wie ze hun verhaal kwijt kunnen. Waardoor de situatie weer werkbaar is, in elk geval voor een tijdje.

 

Hendrik Groen

Er is nog een getuige met een duidelijke visie op de urgentie van de zaak. Hij is een van mijn helden: Hendrik Groen. De 85-jarige bewoner van een verzorgingshuis in Amsterdam Noord, die twee geheime dagboeken schreef – beide bestsellers – over zijn belevenissen in het bejaardenhuis. Ik citeer uit zijn tweede geheime dagboek: ‘Zolang er leven is’.

 

Zo lang er leven is

 “Ik prijs me bijna gelukkig dat ik in een zorgcentrum woon. Er wordt in ons zorgcentrum veel geneuzeld en betutteld maar per saldo is hier toch meer te beleven dan wanneer je in je eigen huis de hele maand in je uppie zit uit te kijken naar de PlusBus. Als je een beetje je best doet en je hebt wat geluk met je lotgenoten, dan is het leven in een bejaardenhuis een stuk aangenamer dan zelfstandig moederziel alleen wonen.”

 

U leest het goed. Een pleidooi voor terugkeer naar het bejaardenhuis, om de meest kwetsbare ouderen nog een beetje geluk te bezorgen. Ik ben daar niet zo voor, maar Groen heeft ergens wel een punt. Te veel oude mensen, die nog zelfstandig wonen in de wijk, verdwijnen momenteel van de radar. Ik noem ze wel eens ‘de verdwenen ouderen.’ Teruggetrokken achter de voordeur. Door niemand meer gezien, door niemand meer uitgenodigd, door niemand meer gewaardeerd. ‘De verdwenen ouderen’: het zou de titel kunnen zijn van een spannende thriller, als het niet zo schrijnend was. Langer thuis… voor de een een zegen, voor de ander een hel.

 

De verhalen van Familie de Geus en Hendrik Groen laten zien dat er behoefte is aan gemeenschapsvorming. In het geval van familie de Geus werd uiteindelijk de buurt ingeschakeld om verlichting te bieden, met succes. Hendrik Groen vond nog wat saamhorigheid om zich heen binnen de muren van het zorgcentrum en prees zichzelf daarmee gelukkig. Het zijn indringende verhalen, die min of meer goed afliepen, in elk geval voor een tijdje. Verhalen als deze – en schrijnender – komen niet zomaar uit de lucht vallen. Ze spelen zich af tegen maatschappelijke achtergronden en vormen van overheidsbeleid. In dat maatschappelijk decor voltrekken zich heftige veranderingen. Ze maken het er voor veel ouderen niet gemakkelijker op om nog een beetje leefplezier te ervaren. Ik vind het een giftige mix van veranderingen! Wil je weten welke mix ik bedoel en waarom ik die giftig vind? Lees het over drie weken in deel vier van deze reeks.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *